कहिलेकाहीँ जीवनले मानिसलाई यस्ता मोडमा ल्याएर उभ्याउँछ, जहाँ निर्णय केवल करियरको हुँदैन -त्यो आत्माको आवाज र जीवनको उद्देश्यबीचको छनोट बन्छ। सिन्धुपाल्चोकको एउटा साधारण गाउँबाट उठेका एक युवाको कथा पनि यस्तै छ  संघर्ष, त्याग, राष्ट्रप्रेम, सेवा र आध्यात्मिक जागरणले भरिएको कथा। त्यो कथा हो नेपाली सेनाका प्राविधिक क्याप्टेन संगम केसीको।

बाल्यकाल र सैन्य संस्कारको जग

बलेफी गाउँपालिका–४, सिन्धुपाल्चोकको शान्त परिवेशमा बाबा रमेश केसी र आमा ज्ञानु देवी केसीको कोखमा जन्मिएका संगम बाल्यकालदेखि नै फरक स्वभावका थिए। अनुहारमा सरलता, व्यवहारमा नम्रता र मनभित्र गहिरो जिम्मेवारी बोकेर हुर्किएका उनी अरूका दुःखमा चाँडै पग्लिने संवेदनशील हृदयका धनी थिए।

घर आर्थिक रूपमा सम्पन्न थिएन, तर संस्कारले धनी थियो। बाबाले नेपाली सेनामा बिताएका २२ वर्षले घरमा अनुशासन, त्याग र राष्ट्रभक्तिको वातावरण निर्माण गरेको थियो। त्यही समय देश माओवादी जनयुद्धको अन्धकारबाट गुज्रिरहेको थियो। सानै उमेरमा बुबालाई महिनौँसम्म नदेख्ने पीडाले संगमको बालमनमा गहिरो असर पारेको थियो। तर त्यो अभावले उनलाई कमजोर बनाएन; बरु त्यही पीडाले उनको हृदयमा देशप्रतिको प्रेम र नेपाली सेनाप्रतिको सम्मान रोपिदियो।

गाउँको विद्यालयदेखि देशकै दोस्रो स्थानसम्म

विद्यालय जीवनदेखि नै उनी असाधारण प्रतिभाका विद्यार्थी थिए। श्री जालपा देवी माध्यमिक विद्यालयबाट एसएलसी उत्तीर्ण गर्दा उनले उत्कृष्ट नतिजा ल्याए। विद्यालयले उत्कृष्ट पाँच विद्यार्थीलाई निःशुल्क +२ पढाउने घोषणा गरेको थियो, र संगम विद्यालयका दोस्रो उत्कृष्ट विद्यार्थी बने। त्यो सुविधा केवल आर्थिक सहयोग थिएन, उनको संघर्षप्रतिको सम्मान पनि थियो।

तर उनका सपना गाउँको सीमाभित्र सीमित रहेनन्। ठूलो उद्देश्य बोकेर उनी काठमाडौं पुगे। सुरुमा उनले इन्जिनियरिङ पढ्ने सोच बनाए र थापाथलीस्थित सरकारी इन्जिनियरिङ कलेजमा डिप्लोमा अध्ययनका लागि छात्रवृत्ति समेत पाए। तर जीवनले फेरि अर्को मोड देखायो। गाउँमा स्वास्थ्य सेवाको अभाव, औषधि नपाएर पीडित भएका मानिसहरूको अवस्था र बिरामीहरूको दुःखले उनको मन परिवर्तन गरिदियो। दाइ तथा गुरुहरूको सल्लाहअनुसार उनले फार्मेसी अध्ययन गर्ने निर्णय गरे। उनी पछि सम्झिन्छन्-

“मलाई फार्मेसीबारे खासै जानकारी थिएन। तर जे पढाइयो, मेहनत गरेर सिक्न सक्छु भन्ने आत्मविश्वास थियो।”

त्यसपछि उनले इन्जिनियरिङको आकर्षक बाटो छोडेर फार्मेसी रोजे। किनकि उनले महसुस गरेका थिए-“मानिसको जीवनमा सबैभन्दा ठूलो सेवा भनेको पीडामा मलम लगाउनु हो।”

संघर्ष र शैक्षिक कीर्तिमान

काठमाडौंको नयाँ वातावरण, अंग्रेजी माध्यमको पढाइ र आर्थिक संघर्षले उनलाई पटक–पटक थकित बनायो। कहिलेकाहीँ भोकै बसेर पनि पढ्नुपर्‍यो। कहिलेकाहीँ मन रोयो, तर अनुहारमा मुस्कान लिएर अघि बढिरहे। किनकि bacon लक्ष्य व्यक्तिगत सफलता मात्र थिएन; त्यो परिवार, गाउँ, जिल्ला, समाज र देशप्रतिको जिम्मेवारी थियो।

उनको मेहनतले फेरि इतिहास लेख्यो। वि.सं. २०७१/७२ तिर नेपाल सरकार, शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गत स्वास्थ्य शिक्षाका लागि सञ्चालन गरिएको छात्रवृत्ति प्रवेश परीक्षामा उनले देशभरबाट दोस्रो स्थान हासिल गरे। त्यो सफलता सामान्य थिएन। त्यसपछि उनले नेपाल वा विदेश जहाँसुकै अध्ययन गर्ने अवसर पाए।

त्यही समयमा पाकिस्तान सरकारले नेपाली विद्यार्थीहरूलाई Pharm D अध्ययनका लागि पूर्ण छात्रवृत्ति दिने प्रस्ताव गरेको थियो। तर संगमले विदेशभन्दा नेपाल रोजे। उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालय, Institute of Medicine (IOM) अन्तर्गत Little Angels College of Higher Studies मा फार्मेसी अध्ययनलाई निरन्तरता दिए।

अवसरहरूको ओइरो र स्वदेशमै सेवाको अठोट

सरकारी छात्रवृत्तिको नियमअनुसार उनले नेपाल सरकारका विभिन्न महत्वपूर्ण निकायमा सेवा गर्ने अवसर पाए। काठमाडौंस्थित औषधि व्यवस्था विभाग (DDA) मा काम गर्नु हरेक फार्मासिस्टको सपना मानिन्छ, र त्यो अवसर उनले प्राप्त गरे। साथै राष्ट्रिय औषधि प्रयोगशाला (NML) मा समेत काम गर्ने अवसर पाए। त्यस अवधिमा उनले विभिन्न कलेजहरूमा डिप्लोमा तहका विद्यार्थीलाई अध्यापन पनि गरे।

उत्कृष्ट शैक्षिक योग्यता, सरकारी छात्रवृत्ति, महत्वपूर्ण अनुभव र बलियो CV का कारण धेरैले उनलाई विदेश जान प्रेरित गर्थे। क्यानडाबाट समेत उच्च शिक्षाका लागि आकर्षक अवसर आयो। सबैले भने—“अब त तिम्रो भविष्य विदेशमै छ।” तर केही मानिसहरू केवल आफ्नो भविष्य बनाउन जन्मिएका हुँदैनन्; उनीहरू देशको भविष्यका लागि उदाहरण बन्न जन्मिएका हुन्छन्। संगमले विदेशको चमकभन्दा आफ्नै माटोको सुगन्ध रोजे।

उच्च तलब, सुरक्षित भविष्य र सुविधाको सम्भावना त्यागेर उनले नेपाली सेनाको पोशाक रोजे। त्यो केवल जागिर थिएन -त्यो एउटा प्रण थियो। बुबाको अधुरो सपना पूरा गर्ने र देशमै बसेर केही गर्ने अठोट। खुला प्रतिस्पर्धाबाट जम्मा दुई जना मात्र छनोट हुने नेपाली सेनाको प्राविधिक उपसेनानी पदमा उनको नाम निस्कियो। त्यो सफलता केवल व्यक्तिगत जित थिएन; त्यो एउटा परिवार, एउटा गाउँ र एउटा सपनाको जित थियो।

अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा देशको नाम र आध्यात्मिक जागरण

विगत तीन वर्षभन्दा बढी समयदेखि नेपाली सेनामा समर्पित क्याप्टेन संगम केसी हाल संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति मिसन (UNDOF) अन्तर्गत सिरियामा कार्यरत छन्। विदेशी भूमिमा शान्ति स्थापनाको गहन जिम्मेवारी निभाउँदै गर्दा पनि उनको मुटुमा नेपालको माटो उत्तिकै धड्किरहेको छ।

तर उनको यात्राको सबैभन्दा सुन्दर र अनुकरणीय पक्ष अझै बाँकी छ – आध्यात्मिक जागरण। जीवनले उनलाई सफलता, सम्मान र अवसर सबैथोक दियो। तर भौतिक उपलब्धिको शिखरमा पुगेपछि उनले बिस्तारै बुझ्न थाले- “मानिस केवल भौतिक शरीर र आकंक्षाहरूको पुञ्ज मात्र होइन रहेछ।”

संसारको भिड र व्यस्तताका बीच उनले आफ्नो मनको शान्ति र जीवनको वास्तविक अर्थ पहिल्याए। राधा–कृष्ण भक्तिमा पूर्ण रूपमा समर्पित हुँदै उनले जीवनलाई एउटा नयाँ र पवित्र दृष्टिले हेर्न थालेका छन्। आज उनी सैन्य पोशाकमा देशको रक्षा मात्र गरिरहेका छैनन्, आध्यात्मिक चेतनाका माध्यमबाट आफ्नो आत्मा र समाजलाई समेत उज्यालो बनाउने मार्गमा अगाडि बढेका छन्।

पद, प्रतिष्ठा र आधुनिकताको चकाचौंधका बीच पनि आफ्नो संस्कार, माटो र अध्यात्मलाई जीवित राख्न सकिन्छ भन्ने ज्वलन्त उदाहरण हुन्-क्याप्टेन संगम केसी। उनको यो यात्रा आगामी पुस्ताका लागि सधैँ प्रेरणाको स्रोत बनिरहनेछ।