सिन्धुपाल्चोकको मेलम्चीमा जन्मिएका जगन्नाथ दुलाल नेपाली पत्रकारितामा राजनीतिक, संसदीय र अदालतसम्बन्धी रिपोर्टिङका लागि परिचित नाम हुन्। दुई दशक पुग्न लागेको पत्रकारिता यात्रामा उनले छापा माध्यमदेखि टेलिभिजनसम्म काम गरेका छन्। समाचारको खोजीमा घटनास्थल पुग्ने उनको व्यावसायिक प्रतिबद्धताको एउटा अविस्मरणीय दृश्य मेलम्ची बाढीका बेला देखिएको थियो, जतिबेला आफ्नै घरजग्गा बाढीले बगाइरहेको अवस्थामा पनि उनी घटनास्थलबाट प्रत्यक्ष रिपोर्टिङ गरिरहेका थिए।
जगन्नाथ दुलालको जन्म २०४८ सालमा सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको मेलम्चीमा भएको हो। सामान्य पारिवारिक तथा सामाजिक परिवेशबाट आएका उनले पत्रकारितालाई आफ्नो व्यावसायिक कर्म बनाउने निर्णय गरे। २०६३ सालदेखि पत्रकारिता सुरु गरेका दुलालले सुरुवाती समयदेखि नै समाचार संकलन र रिपोर्टिङलाई आफ्नो कार्यक्षेत्र बनाए।
पत्रकारिताको प्रारम्भिक यात्रामा उनले विभिन्न सञ्चारमाध्यममा काम गर्ने अवसर पाए। कारोबार दैनिकबाट छापा पत्रकारिताको अनुभव हासिल गरेका उनले त्यसपछि बाह्रखरी डटकम, माउन्टेन टेलिभिजन र हिमालय टेलिभिजनमा समेत वरिष्ठ संवाददाताका रूपमा काम गरे। सञ्चारमाध्यम र प्रविधि परिवर्तन हुँदै जाँदा उनले आफ्नो कार्यक्षेत्र पनि विस्तार गर्दै लगे।
हाल उनी न्यूज २४ टेलिभिजनको राजनीतिक ब्युरोमा वरिष्ठ संवाददाताका रूपमा कार्यरत छन्। टेलिभिजनको समाचार प्रस्तुतिसँगै उनी न्यूज २४ को चर्चित टक शो ‘२४ टक’ का सञ्चालकसमेत हुन्।
राजनीतिक र संसदीय रिपोर्टिङमा पहिचान
दुलालको पत्रकारिताको एउटा महत्वपूर्ण विशेषता राजनीतिक र संसदीय मामिलाप्रतिको रुचि हो। राजनीतिक दल, तिनको आन्तरिक शक्ति संघर्ष, सरकारका निर्णय, संसद्का गतिविधि र राज्यका संवैधानिक निकायसँग सम्बन्धित विषय उनको रिपोर्टिङका प्राथमिकतामा पर्ने गरेका छन्।
विशेषगरी संसदीय प्रक्रिया, कानुनी जटिलता र न्यायालयसँग सम्बन्धित विषयलाई समाचारका रूपमा प्रस्तुत गर्ने उनको रुचि छ। राजनीतिक घटनाक्रमलाई तत्कालीन प्रतिक्रियामा मात्र सीमित नगरी त्यसको पृष्ठभूमि, संस्थागत प्रभाव र शक्ति सम्बन्धका कोणबाट विश्लेषण गर्ने उनको पत्रकारिताको कार्यक्षेत्र देखिन्छ।
उनका समाचार तथा विश्लेषणमा राजनीतिक दलहरूको आन्तरिक विवाद, नेतृत्वको शक्ति संघर्ष, सरकार र प्रतिपक्षबीचको सम्बन्ध तथा न्यायालयका गतिविधि नियमित रूपमा समेटिने गरेका छन्।
आफ्नै घर बग्दा पनि रोकिएन रिपोर्टिङ
दुलालको पत्रकारिता जीवनमा सबैभन्दा बढी स्मरण गरिने घटना मेलम्ची बाढी हो। सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीले ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको थियो। त्यस क्रममा दुलालको आफ्नै घरजग्गासमेत बाढीको चपेटामा परेको थियो। आफ्नै घरखेत बगिरहेको पीडादायी अवस्थामा पनि उनी घटनास्थलबाट प्रत्यक्ष रिपोर्टिङमा सक्रिय रहे। व्यक्तिगत पीडा र पारिवारिक चिन्ताभन्दा व्यावसायिक जिम्मेवारीलाई प्राथमिकता दिँदै उनले बाढीको अवस्था, स्थानीयको पीडा र घटनास्थलको वास्तविकता दर्शकसामु पुर्याए।
पत्रकारितालाई केवल पेसा नभई जिम्मेवारीका रूपमा लिने उनको प्रतिबद्धताको यो घटना एउटा उदाहरणका रूपमा लिइन्छ।
पत्रकारितामा सम्मान र संगठनात्मक भूमिका
दुलालको पत्रकारिता योगदानको कदर गर्दै प्रेस काउन्सिल नेपालले २०७८ सालमा उनलाई प्रेस काउन्सिल युवा पत्रकारिता पुरस्कार प्रदान गरेको थियो। तत्कालीन राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीबाट उनले उक्त पुरस्कार ग्रहण गरेका थिए। पत्रकारितासँगै उनी पत्रकारहरूको पेसागत संगठनमा पनि सक्रिय रहे। २०७६ सालमा नेपाल प्रेस युनियन काठमाडौं शाखाको अध्यक्षमा निर्वाचित भएका दुलालले संगठनको नेतृत्वसमेत सम्हालेका थिए। उनले प्रतिस्पर्धी महेश्वर गौतमलाई ९२ मतले पराजित गर्दै अध्यक्षमा विजय हासिल गरेका थिए।
त्यसैगरी २०८३ सालमा नेपाल पत्रकार महासंघ सिन्धुपाल्चोक शाखाले उनलाई रामप्रसाद घिमिरे स्मृति पत्रकारिता पुरस्कारबाट सम्मानित गरेको थियो।
निरन्तर सक्रिय पत्रकार
करिब दुई दशकको पत्रकारिता यात्रामा छापा माध्यमदेखि टेलिभिजनसम्मको अनुभव हासिल गरेका दुलाल अहिले पनि राजनीतिक र संसदीय रिपोर्टिङमा सक्रिय छन्। घटनाको तत्कालीन विवरणसँगै त्यसको राजनीतिक र संस्थागत अर्थ पहिल्याउने उनको कार्यक्षेत्रले उनलाई समसामयिक राजनीतिक पत्रकारितामा परिचित बनाएको छ। दुलालले समाजशास्त्र र राजनीति शास्त्रमा स्नातकाेत्तर गरेका छन् भने उनी अधिवक्ता समेत हुन् ।
मेलम्चीको बाढीमा आफ्नै घरजग्गा गुमाइरहँदा पनि क्यामेरा र माइकसहित समाचारको मैदानमा उभिएको उनको दृश्य भने उनको व्यावसायिक यात्राको एउटा विशेष परिचय बनेको छ। व्यक्तिगत जीवनका कठिन क्षणमा पनि समाचारप्रतिको जिम्मेवारी निर्वाह गरेको त्यो प्रसंग उनको पत्रकारिता यात्राको स्मरणीय अध्याय हो।
सम्बन्धित खवर
